“Wat? Nu alweer bijna kerstmis? Jemig, de tijd vliegt zegt.” Als regelmatig dit soort gedachten hebt, dan weet ik een ding zeker. Je leeft niet bewust. Je doet je ding, dag in dag uit, en dat doe je op de automatische piloot. Pas als je vastloopt, dan realiseer je jezelf dat het allemaal niet zo fijn gaat. En waarschijnlijk al een tijdje niet zo fijn gaat.
Wees gerust, we leven allemaal op een automatische piloot. Zo’n 95% tot 98% van de tijd zelfs. En dat is ook harstikke fijn, want stel je voor dat je elke dag weer opnieuw moest uitvinden hoe alles werkt. Je zou ’s morgens wakker worden en denken ‘Oké, ik ben wakker… wat nu”? Elke dag weer opnieuw. Doodvermoeiend lijkt me dat.
Of dat je elke dag weer moet uitvinden hoe je een deksel van een pot krijgt. Of hoe je je auto start…
Maar omdat je al heel vaak in je leven bent opgestaan, een pot hebt open gemaakt en je auto hebt gestart, weet je wat je te doen staat. Bij het opstaan: Plassen, koffie – of theezetten, ontbijt maken, douchen. Hoe jij dat dan ook doet. Het is jouw ochtendritueel. Je doet het elke dag vrijwel exact hetzelfde. Zonder erbij na te denken. En dat is fijn, want zo kost het de minste energie.
Dus harstikke fijn die automatische piloot. Behalve als er een foutje in zit. Want dan blijf je dat foutje maar herhalen. Keer op keer op keer. Misschien zelfs zonder erbij stil te staan, zonder het door te hebben. Je omgeving, ja, die ziet dat je het niet fijn voor jezelf doet. Maar jij zelf niet.
Dus dat niet zo heel fijn, om het zo te doen. Om dat te voorkomen, dat je maar steeds dezelfde fout blijft herhalen, is bewustzijn nodig. En voor bewustzijn is nodig dat je af en toe stilstaat. Die automatische piloot buiten werk stelt en dus bewust wordt.
Ik doe dat op twee momenten. Als ik met vakantie ben, want dat toch een moment dat al mijn automatismen overboord gaan. Andere plek, andere dag indeling, andere mensen. Kan ik dan net zo goed even gebruik van maken, toch? En het andere moment is tegen het eind van het jaar, als de donkere dagen zijn aangebroken. Mijn agenda is dan wat leger dan de rest van het jaar. Dus meer vrije tijd beschikbaar. En dat nodigt mij uit om het jaar eens door te nemen. Tijdens lange wandelingen bijvoorbeeld. Reflecteren noem ik dat.
Zo kwam ik er onlangs achter dat ik al 25 jaar tijdens de zomermaanden steeds hetzelfde doe. Met steeds hetzelfde resultaat. Ik werk nog als freelancer bij de NOS, gemiddeld twee dagen in de week. Tijdens de zomermaanden is dat veel meer, want alle mensen met een vast contract zijn dan op vakantie. In de maanden mei tot eind oktober is dat niet meer twee per week, maar vaak drie.
Tegelijkertijd blijf ik ook doorgaan met mijn coaching-bedrijf en de trainingen die ik geef. De podcasts schrijven en opnemen. Gasten vragen, naar toe gaan en gesprekken opnemen. En natuurlijk ook alle administratieve zaken die een ondernemer te doen heeft. Kortom, ik doe veel en neem weinig rust.
Met elk jaar weer hetzelfde resultaat. Eind oktober haal ik op mijn tandvlees en oververmoeid en overwerkt ga ik dan naar het land van mijn vrouw in Azië. Want dat doe ik elk jaar in november. Waar ik dan door de schoonfamilie in de watten werd gelegd, en dus de vermoeidheid -die ik vaak aanzag voor jetleg- als sneeuw voor de zon verdween.
Dit jaar ging ik echter niet. Want ik had in mei al een droomreis naar Japan gemaakt. In plaats daarvan maakte ik lange wandelingen en zo begon mijn reflectieperiode veel eerder. En door zo tijdens het wandelen stil te staan bij de vermoeidheid en de gezondheidsproblemen die ik ervaarde, kwam ik erachter dat ik dit dus al 25 jaar zo doe. En ik had het niet eens door!
Reflecteren dus, even gas terugnemen of zelfs stilgaan staan. En dan jezelf vragen gaan stellen. Ben ik tevreden met mijn leven. Welk cijfer zou ik mijn leven geven? Ben ik tevreden met dat cijfer of zou ik mezelf een hoger cijfer gunnen. Hoe zou ik dat hoger cijfer bereiken? Wat heb ik dan te veranderen in mijn leven. En dan natuurlijk plannen maken hoe dat te doen. Doelen stellen.
Ik gebruik soms ook deze: Als ik nu zo sterven, zou ik dan tevreden sterven? En als het antwoord nee is, dan de vraag. Wat zou ik nog willen doen of nodig hebben om dat wel te bereiken.
Als je dat niet doet, dan blijf je maar doordenderen en doen wat je altijd hebt gedaan. Met steeds weer hetzelfde resultaat.
Overigens is het ook fijn om op de dag een paar keer in te checken bij jezelf Dat kun je bijvoorbeeld koppelen aan iets wat je een paar keer doet per dag, bijvoorbeeld koffie- of theedrinken.
Even de blik naar binnen. En voelen wat er te voelen is. Heb je gevoelens die je liever niet hebt. Bijvoorbeeld stress? Verander dat dan.
Zo omzeil je mooi de automatische piloot. En blijf je niet stressen.
Deze tekst is ook als podcast te beluisteren. Met toepasselijke muziek.