De feestdagen staan weer voor de deur. Voor de één is dat een periode vol gezelligheid en samenzijn. Maar er zijn ook mensen die zich juist eenzaam voelen. Eenzaam omdat er niemand is om samen mee te zijn. En er zijn mensen die zich eenzaam vóélen terwijl ze letterlijk omringd zijn door familie.
Het zijn eigenlijk twee verschillende soorten eenzaamheid. En de ene is makkelijker op te lossen dan de andere.
Ik heb beide vormen van eenzaamheid gekend. Laat ik beginnen bij die eerste: het gevoel van alleen zijn omdat er gewoon niemand om je heen is.
Ik zie die kerstdagen nog zo voor me. Ik had nét het ouderlijk huis verlaten. En daarmee ook mijn vader en stiefmoeder—ja, zo heette dat toen nog.
Ik was twintig, woonde op een zolderkamer, en al mijn huisgenoten vierden kerst bij familie. Ik zat alleen in een groot, stil huis met een klein kerstboompje voor het raam. Mijn kerstdiner bestond uit enorme gehaktballen met grof gesneden uien, veel mayonaise en curry, op een broodje.
Later liep ik door de straten, die toen nog helemaal leeg waren. Iedereen zat aan het kerstdiner. Door de ramen heen zag ik mensen lachen, eten, gezellig met elkaar zijn. Ik voelde een verlangen om daar óók te zitten. Om óók mensen om me heen te hebben.
En precies dat onvervulde verlangen maakte de eenzaamheid groter. Ik was alleen. Niemand om mee te delen, om mee te praten.
Ik heb ook die ándere vorm van eenzaamheid meegemaakt tijdens de feestdagen. De vorm die je voelt terwijl je juist omringd bent door mensen.
De tafel was rijk gevuld met vier, vijf gangen. Desserts om je vingers bij af te likken. Urenlang zaten we te eten en te praten. De kamer was helemaal in kerstsfeer: een prachtig versierde boom, overal lichtjes, kaarsen die die typische geur achterlaten net nadat je ze uitblaast. Iedereen had zijn mooiste kleren aan. Soms zaten we met zes mensen aan tafel, soms met acht, soms met tien
Twee vormen van eenzaamheid dus. En misschien is dat eerste eigenlijk een verkeerd woord. Misschien gaat dat meer over je alleen voelen. Want die vorm is relatief makkelijk op te lossen: door mensen toe te laten in je leven.
Door open te staan voor nieuwe contacten en vriendschappen. Door naar plekken te gaan waar je mensen kunt ontmoeten.
En nee—dat gebeurt niet online. Daar verdwijnt je eenzaamheid niet mee. Je kunt tienduizend volgers hebben en nog steeds alleen op de bank zitten met je telefoon. Wij mensen hebben echt contact nodig. Iemand in de ogen kijken. Een knuffel. Alleen al zo’n moment kan het gevoel van ‘alleen zijn’ laten verdwijnen.
Maar die tweede vorm van eenzaamheid… die is ingewikkelder. Dat gevoel dat je zelfs tussen honderd mensen hebt. Dan is er iets anders aan de hand.
Ik vertelde al over dat gat dat ik voelde, dat door niemand gevuld kon worden. Die vorm van eenzaamheid is een waarschuwing. Een voorteken dat je langzaam richting een depressie beweegt. Je voelt al een tijdje niets meer echt. Je geniet nergens meer van. Alles is vlak.
En je denkt misschien: Nou, dan ga je toch gewoon weer genieten?
Maar ja… zo werkt het niet.
Daar heb je vaak hulp bij nodig. Van een coach. Of van een psycholoog. Check eens of er bij jou in de buurt een eclectisch coach werkt. Dan weet je in ieder geval dat je met iemand te maken hebt die goed is opgeleid en je echt kan helpen.
Deze tekst is ook als podcast te beluisteren, met bijpassende muziek.