“Ik ga het dit jaar totaal anders doen. Ik stop met hard en zo veel werken en ik ga meer genieten. Neem meer vrij om met mijn vrouw door te brengen. Leuke dingen doen, je weet wel. Uiteten, bioscoop, dagjes uit, weekeindjes weg. Meer tijd voor elkaar’.
Elke vakantie bedacht ik dit weer, terwijl ik op mijn Spaanse terrasstoel de ondergaande zon bewonderde, terwijl ik nog een slok van mijn fles San Miguel nam. Ik was nog geen drie dagen thuis en ik was deze gedachte weer vergeten. Ik was weer op de te snel draaiende tredmolen van het dagelijkse leven gestapt en meegaan rennen. Geen tijd, ik heb het druk.
Ik weet dat ik niet de enige ben met deze vakantie-voornemens van ‘Ik ga het allemaal anders doen’. Ik hoor het zo vaak van anderen die net terug zijn vakantie. Ze zijn er zo van overtuigd, ze raken er niet over uitgesproken. En net als ik, zijn zij hun voornemen na enkele dagen of weken totaal weer vergeten.
Vakanties zijn een van de weinige momenten dat we uit onze comfortzone stappen. We doorbreken de sleur van elke dag, stappen op zijn minst in een andere tredmolen. Sommige doen dat geheel en gaan naar plekken waar ze nog nooit zijn geweest, in een totaal vreemd land met andere gewoontes. Andere doen dat elke jaar op dezelfde plek. Hoe je ook vakantie viert, je bent in een andere omgeving dan thuis. En dat maakt het verschil.
Geen werk, geen tv, geen avonden Netflixen, geen vrienden die op bezoek komen, geen verplichte bezoekjes aan familie. Het voelt aan als de totale vrijheid. Even los van alles, geen verplichtingen.
Voor mij was dat niet anders. In de jaren negentig van de vorige eeuw ging vaak met de bus naar Spanje. Die busreis van 19 uur naar de Costa Brava was voor mij al het begin van de vakantie. Tegenwoordig heb ik de bus ingeruild voor het vliegtuig, maar de reis is voor mij nog steeds het begin van de vakantie. Feitelijk al als ik de voordeur achter me dichtsloeg.
Ik voelde dan een mengeling van opluchting, spanning (in de vorm van spannend), maar ook een beetje droevig. Ik verliet de stek die ik kende. In mijn eigen huis wist ik alles blindelings te vinden. En als ik me eens verveelde dan kon ik vrienden uitnodigen. “Koffie” smste ik dan. En binnen tien minuten waren ze dan bij mij of ik bij hun.
Dat liet ik voor ruim 2,5 week achter. Ik ging naar een plek die ik goed kende, Malgrat Del Mar, maar ieder jaar wel een nieuw appartement. En ja, de mensen daar kende ik niet. Ik ging vast nieuwe vrienden maken, want dat deed ik elke zomer. Ik had dan ook vaak een vakantievriendinnetje, maar ik kende ze nu nog niet. Die nieuwe vrienden en mijn vakantie-scharrel. Spannend dus.
De eerste paar dagen van de vakantie verliepen altijd hetzelfde. Ik sliep veel, want ik was oververmoeid van een jaar lang hard werken. Ik had veel hoofdpijn bij het wakker worden. Stress die ontlaadde. Ik ging naar strand of zwembad. Vaak eerst zwembad, dan strand om weer in het zwembad te eindigen. Ik deed lui en las veel. En ik ontbeet, lunchte en dineerde uitgebreid. Om dan in de avond te gaan dansen of over de boulevard te gaan slenteren.
Het was een leven van zo min mogelijk doen, en het verveelde geen moment. Want er was zoveel te zien en te ontdekken. Er was zoveel te zien, ruiken, voelen en proeven dat mijn leven voller leek dan thuis. Zoveel interessanter en uitdagender, ik genoot er met volle teugen van. Elke avond viel ik met een glimlach op mijn lippen in slaap. Sterker, nu ik deze herinnering oprakel vormt er zich opnieuw een brede lach op mijn lippen op.
Na een dag of tien daalde er een rust over mij die ik een heel jaar gemist had. Precies dezelfde rust die ik een jaar geleden op dezelfde plek ook al gevoeld had. Niet dat ik thuis altijd opgejaagd deed. Nee, ik had daar ook momenten van ontspanning. Maar deze rust was anders, dieper. Bevredigender.
En dan begon ik te mijmeren. Wat vind ik van mijn leven? Wat zou ik veranderen. Wat zou ik houden? Wat vind ik leuk en wat minder of zelfs niet. Ik ontdekte al snel dat ik veel te veel hooi op mijn vork nam. Ik gaf in die tijd leiding aan een lokaal radiostation, waar ik zelf ook nog eens vijf uur radio maakte en in de avond vaak een lokale politieke bijeenkomst of voorlichtingsavond bijwoonde en verslag van deed.
‘Ik lijk wel gek’, dacht ik dan. “Ik werk zo’n 70-80 uur in de week”. Alleen de zondag werk ik niet, en dan ben ik vaak zo doodop, dat ik tot het middaguur slaap en dan is er van de dag niet veel meer over. Dit moet echt anders.’
En zo kwam ik tot mijn vakantievoornemen: “Ik ga het dit jaar totaal anders doen. Ik stop met zoveel werken en ga meer genieten. Neem meer vrij om met mijn vrouw door te brengen. Leuke dingen doen, weet je wel. Uiteten, bioscoop, dagjes uit, weekeindjes weg. Meer tijd voor elkaar’.
Elk jaar in juni bedacht ik dat weer. Jaar in, jaar uit. Eenmaal thuis stapte ik zo weer op de tredmolen van de alledaagse drukte en rende mee. Ik veranderde helemaal niks. Ik gooide elk jaar weer de vakantie-voornemens linearecta in de prullenbak. En stond er een jaar lang geen moment bij stil. Nou, heel soms flitste het door mijn hoofd als ik klaagde dat ik het te druk had “je zou het toch allemaal veranderen?”. Die gedachte drukte ik dan maar snel weg.
Wat was de reden dan ik elk jaar waar tot hetzelfde voornemen kwam en vervolgens geen spat aan mijn leven veranderde? Nou, omdat ik liever in mijn bubbel bleef zitten. Die bubbel van dat werk dat ik kende, van dat huis waar ik blindelings dingen wist te vinden. Waar ik ’s nachts de wc wist te vinden zonder het licht aan te doen. En waar ik vrienden had die tien minuten nadat ik ze gesmst had kwamen opdraven. Mijn comfortzone. Waar het misschien niet fijn is, maar een manier van niet-fijn die ik tenminste kende. Als ik uit mijn bubbel zou stappen, god weet wat ik dan allemaal tegen zou komen. Dit voelde vertrouwd. Dit was mijn niet fijn. Mijn pijn.
En zo blijven mensen werk doen waar ze allang geen bevrediging meer in vinden. De collega’s niet eens meer leuk vinden. Of partners die elkaar niet meer aantrekkelijk vinden en al jaren geen seks of een goed gesprek hebben gehad. Ze hebben elkaar niks meer te vertellen. Het is namelijk makkelijker om te blijven dan weg te gaan. Of op zoek te gaan naar een manier waarop ze elkaar weer aantrekkelijk vinden. Of ander werk te zoeken. Want als ik uit mijn bubbel stap, dan blijf ik misschien wel werkeloos. Of zonder partner, helemaal alleen.
Maar dat weten ze helemaal niet, want ze hebben het niet eens uitgeprobeerd. Ja wel veel over gedacht, zoals ik tijdens mijn jaarlijks grote vakantie, maar stappen zetten…. Nee dat niet. Liever blijven in mijn bubbel, in de pijn die ik al ken.
Ik heb ben wel uit mijn bubbel gestapt, nou ja uiteindelijk dan. Toen de pijn te groot werd en ik niets meer anders wilde dan….nou ja, wat dan ook. Alles behalve dit. Veel te laat dus.
En nu ik erop terugkijk, zie ik verrassende veel paralellen met op vakantie gaan en uit mijn comfortzone te stappen. Als ik op vakantie ga weet ik waar ik naar toe wil, en hoe daar te komen. Ik heb alle informatie al. Ergens weet ik ook al dat de kans groot is dit een geslaagde vakantie gaat worden, maar helemaal zeker weet ik dat niet.
Dus wanneer ik de deur dichtsloeg om richting Malgrat Del Mar te reizen voelde ik een mengeling van opluchting, spanning (in de vorm van spannend), maar ook een beetje droevig. Want ik laat iets achter. Iets wat ik goed ken, wat vertrouwd is. En ik denk dat het leuk wordt, maar ja: ik heb geen enkele zekerheid. Voor hetzelfde geld regent het twee weken, en dan valt mijn zonvakantie letterlijk in het water.
Uit je comfortzone stappen lijkt erg veel op op vakantie gaan. Je gaat iets nieuws doen, iets anders uitproberen. Nieuwe manier van leven, nieuwe inzichten, mogelijk nieuwe omgeving met nieuwe mensen. Het kan zelfs zo zijn dat je afscheid neemt van plekken en mensen die nu in je leven zijn. En ja, dat is soms uitdagend en spannend!
Daar komt bij dat je geen invloed hebt op de uitkomst. Als je al weet waar je naar toe wil, en als je al weet hoe, dan weet je niet wanneer je er komt. En soms dus ook niet hoe. En of het er leuk is en is dit wel fijn voor je. Of kun je maar beter je plan aanpassen of zelfs ergens anders naar toe gaan?
Net als met vakantie is dat een kwestie van doen en uitproberen. Want als het twee weken regent in het normaal zonovergoten Malgrat Del Mar. Dan boek ik toch een ticket ergens anders naar toe, waar de zon wel schijnt. Dan blijf ik niet zitten in de regen.
En zo kun je dat ook in je leven doen. Stap dus uit die bubbel. Want het leven begint pas daar waar je comfortzone eindigt.
Deze tekst kun je ook terugluisteren als podcast. Met bijpassende muziek.