Ik zie ze regelmatig met filmpjes voorbijkomen op social media. Coaches die zeggen dat gedragsverandering keihard werken is. Afspraken met jezelf maken en dan volhouden. Discipline, dat is wat je nodig hebt. Het jammerlijk hiervan is dat discipline zo vaak verkeerd wordt uitgelegd. Je moet het doen….je moet!
Vol overtuiging staan ze tegen te praten in zo’n filmpje. Harde, korte zinnen. Kom op, loop niet te klagen. Get your shit together. Aan de slag! Vaak slaan ze met hun vuist dan ook nog in de palm van hun ander hand. Om extra kracht bij te zetten.
Ze gebruiken ook zichzelf als voorbeeld. ‘Ik sta elke dag om vijf uur op. Denk je dat ik daar elke ochtend zin in heb? Nee natuurlijk niet. Maar ik doe het wel. Elke ochtend onder de koude douche, denk je dat ik dat leuk vindt? 10 kilometer hardlopen. Een uur mediteren? Nee natuurlijk niet, maar ik doe het wel’. En als laatste voegen ze dan vaak toe ‘Als ik het kan, kan jij het zeker’.
Ik moet dan altijd denken aan Emile Ratelband. Tjakkaaaa! Of Tony Robbins. En eerlijk is eerlijk, puur op Kracht kun je veel bereiken. Ik kan het weten, want ik heb veel in mijn leven op kracht gedaan. Heb geen dag journalistiek gestudeerd, en ben uiteindelijk gaan werken bij de grootste nieuwsorganisatie van ons land, de NOS. Door keihard te werken. Dagen van dubbele diensten, zes uur in de ochtend de eerste dienst, vervolgens om drie uur ’s middags de tweede. En om middernacht klaar. Tjakkaaa!
Bakken met geld verdiend, en ik had een aanzien jongen. Iedereen zei ‘wat jij doet, dat zou ik nooit kunnen. Wauw John, petje af’. En daar ging het me natuurlijk om, dat aanzien. Want mijn zelfbeeld was zo laag, dat ik het aanzien van anderen wel nodig had. Maar ja, ook dat went. En op een gegeven moment waren ze het ook wel gewend, dat ik zo hard werkten. Ik kreeg een bijnaam, die ik als een geuzenaam droeg. Johnny ‘Cashflow’ Sarbach.
Ik deed het ook op andere manieren, dat gedisciplineerde. Een paar jaar geleden ontdekte ik de Wim Hof-methode. Ijsbaden, ademsessies. Ik deed ze elke dag. Elke ochtend ging ik op mijn balkon een paar minuten in koud water zitten. Van te voren had ik al in bed de ademoefeningen gedaan, en ik baalde als het me niet lukte om tenminste twee minuten mijn adem in te houden.
Ik zat ook veel te lang in dat koude water. De keren dat ik onderkoeld uit dat bad kwam, zijn niet op twee handen te tellen. De hele dag rilde ik en voelde ik me koud. Van binnen koud. Nou lekker joh, tjakkaaa!
In die tijd vond ik ook dat ik goed bezig was, want door het zo vol te houden, dan zou ik mijn doel bereiken, was mijn overtuiging . Ik deed het zelfs zo met mediteren, elke dag minstens twee keer. Nooit sloeg ik over, want ik wilde verlichting bereiken, en omdat te bereiken was discipline nodig. Volhouden.
Ik had dus doelen voor ogen, die ik moest bereiken. En om die te bereiken moest ik een bepaalde weg volgen. Bepaalde oefeningen moest ik doen. Elke dag weer. Ijsbad, ademen, mediteren, andere oefeningen, werken, sporten, vasten. Dag in, dag uit. Week in, week uit.
Totdat iemand aan me vroeg ‘heb je wel plezier in je leven John?’. Een simpele vraag toch, maar hij kwam als een mokerslag bij me binnen. Nee, moest ik toegeven. Ik deed al die dingen, maar ik beleefde er geen enkele plezier aan.
Die vraag bleef zichzelf maar herhalen in mijn gedachten. Wat is het nut van al die dingen die ik doe, als ik er geen plezier in beleef. Leuk, dat ik drie minuten in ijskoud bad kan zitten. Leuk, dat ik een rustig brein heb door alle meditaties. Leuk dat ik 100 kilometer kan fietsen, zonder echt moe te worden. Leuk dat ik bij de NOS werk, leuk dat ik twee keer per jaar drie dagen vast. Maar wat schiet ik er mee op als ik daar geen plezier aan beleef? Dat ik ze uitvoer als een robot. Omdat ik het mezelf heb opgelegd.
Alle die dingen die ik doe, moet ik doen. Elke keer dag weer opnieuw.
Nu houd ik erg van experimenteren, dus ik dacht. Laat ik al die dingen nu eens blijven doen, maar nu met plezier. Ik ga met plezier in ijskoud water zitten, ik ga met plezier mediteren, fietsen, vasten, al die dingen die ik doe.
En ontdekte toen, dat het me veel minder moeite kosten om ze te doen. En ik ging ook minder lang in dat ijsbad zitten, want dan hield het plezier op. Maar ik creëerde wel dezelde resultaten. En dit keer met lichtheid, zin in en… plezier
Voor veel mensen is de uitleg van discipline ‘je moet’. Je moet sporten, je moet in een ijsbad zitten, je moet vasten. En al die coaches met hun filmpjes op social media bedoelen het ook zo. Maar je houdt het veel makkelijker vol als je er plezier in hebt. Dus zoek een manier dat je bereikt wat je wilt bereiken, met plezier.
En ja, dat gaat ook met vallen en opstaan, de weg vinden. Dat is een kwestie van blijven uitproberen, zien wat je er niet fijn aan vindt, en dan je plan aanpassen. Zo kom je tot jou maner. Want er is niet één methode. Er is wel…. Jou methode
Deze tekst is ook terug te luisteren als podcast. Met toepasselijke muziek: